Είναι γεγονός ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν) εισέρχεται με γοργούς ρυθμούς στην καθημερινότητα όλων μας ενώ αποτελεί ένα ιστορικό σημείο καμπής στην τεχνολογική εξέλιξη της ανθρωπότητας. Ταυτόχρονα ο ψηφιακός γραμματισμός των μαθητών/μαθητριών, η ικανότητα δηλαδή να κατανοούν, να αξιολογούν και να χρησιμοποιούν τις ψηφιακές τεχνολογίες και τα μέσα με αποτελεσματικό τρόπο, είναι βασικός εκπαιδευτικός στόχος του σημερινού σχολείου. 
    Με γνώμονα τα παραπάνω και με αφόρμηση την συμμετοχή του εργαστηρίου στο πρόγραμμα “Όταν η Διαφορετικότητα γίνεται Τέχνη”, υλοποιήσαμε με τους μαθητές και τις μαθήτριες της Ε’ τάξης πρόγραμμα το οποίο τους επέτρεψε να έρθουν σε επαφή με ένα βασικό υποσύνολο της Τεχνητής Νοημοσύνης: την Μηχανική Μάθηση (Μ.Μ). Η Μ.Μ. ασχολείται με την ανάπτυξη αλγορίθμων (και  ως εκ τούτου προγραμμάτων) που επιτρέπουν στις μηχανές να μαθαίνουν από δεδομένα και να βελτιώνονται με την πάροδο του χρόνου χωρίς να είναι απαραίτητο να προγραμματίζονται ρητά για κάθε συγκεκριμένη εργασία. Πρακτικά το πρόγραμμα επέτρεψε στους μαθητές και τις μαθήτριες, πέρα από την εμπειρία τους ως χρήστες τεχνολογιών Τ.Ν, να κατανοήσουν με βιωματικό τρόπο τους μηχανισμούς που υλοποιούν και υποστηρίζουν τις εφαρμογές Τ.Ν. δίνοντας τους, εμμέσως, την δυνατότητα να αντιληφθούν το άλμα της τεχνολογικής εξέλιξης που έχει συντελεστεί σε σχέση με την λειτουργία και την ανάπτυξη εφαρμογών.
     Αφορμή για την έναρξη του προγράμματος αποτέλεσαν οι λέξεις που είχαν συγκεντρωθεί από το μάθημα των αγγλικών και αφορούσαν την έννοια της «Διαφορετικότητας» και που ήταν οι ίδιες λέξεις που χρησιμοποίησαν στα συννεφόλεξά τους. Σκοπός ήταν να δημιουργήσουμε έναν χαρακτήρα (ένα emoji) το οποίο θα αντιδρούσε θετικά (χαρούμενο emoji) ή αρνητικά (λυπημένο emoji) ανάλογα με το αν η λέξη που εισάγουμε έχει θετική ή αρνητική έννοια σε σχέση με την διαφορετικότητα. Επομένως θέλαμε να δημιουργήσουμε μια μηχανή η οποία θα «αναγνώριζε» λέξεις και θα «αντιδρούσε» ανάλογα με το αν σχετίζονται με θετικό ή αρνητικό γνώρισμα ή συναίσθημα.

     Για την υλοποίηση του προγράμματος αξιοποιήθηκε η πλατφόρμα Machine Learning for Kids καθώς επιτρέπει στα παιδιά να κατανοήσουν με άμεσο και απλό τρόπο, τα βήματα που απαιτούνται για να «δημιουργηθεί» μια «εκπαιδευμένη» μηχανή.

     Στην αρχή λοιπόν δημιουργήσαμε δύο λίστες: μία με θετικά στοιχεία για την “Διαφορετικότητα” και μία με αρνητικά. Διαπιστώσαμε λοιπόν ότι για να φτιάξουμε μια «έξυπνη» μηχανή πρέπει αρχικά να την τροφοδοτήσουμε με έναν ελάχιστο αριθμό αρχικών δεδομένων. Καθώς μάλιστα οι αρχικές λέξεις μας φάνηκαν λίγες, αξιοποιήσαμε το chatGPT ώστε να βρούμε σχετικές έννοιες.

     Κατόπιν προχωρήσαμε στο 2ο στάδιο που ήταν η «εκπαίδευση» της μηχανής μας.

     Στο στάδιο αυτό διαπιστώσαμε το βασικό στοιχείο που διαφοροποιεί την αξιοποίηση της Τ.Ν στον προγραμματισμό σε σχέση με τις κλασικές μορφές προγραμματισμού δίνοντας στην μηχανή να «διαβάσε» μια λέξη που ΔΕΝ ανήκει σε κάμια από τις δύο λίστες. Ενώ μια κλασσική προγραμματιζόμενη μηχανή δεν θα αναγνώριζε μια λέξη που δεν έχει στη λίστα, στην περίπτωσή μας η μηχανή την αναγνωρίζει είτε ως θετική είτε ως αρνητική.

     Σε αρκετές περιπτώσεις, για παράδειγμα, ενώ κάναμε εισαγωγή μια λέξης που έχει θετικό πρόσημο, η μηχανή την αναγνώριζε ως αρνητική και το αντίστροφο. Στο σημείο λοιπόν αυτό οι μαθητές και οι μαθήτριες διαπίστωσαν με βιωματικό τρόπο την αξία της εισαγωγής πολλών δεδομένων για βελτίωση της αξιοπιστίας καθώς τα 10 δεδομένα σε κάθε λίστα αποδείχθηκαν εν τοις πράγμασι ανεπαρκή για εξαγωγή ορθών αποτελεσμάτων.
     Στη συνέχεια ακολούθησε το 3ο στάδιο που περιελάμβανε τον προγραμματισμό της «εκπαιδευμένης» μηχανής καθώς και το στάδιο της τέχνης. Οι μαθητές και μαθήτριες δημιούργησαν τις δικές τους «φατσούλες» αξιοποιώντας τα εργαλεία ζωγραφικής που παρέχει το περιβάλλον προγραμματισμού Scratch. Επιπλέον δημιούργησαν δύο επιπλέον «χαρακτήρες» που λειτουργούσαν ως κουμπιά, επιτρέποντας την εισαγωγή νέων λέξεων στις δύο λίστες ώστε να εμπλουτιστούν με επιπλέον δεδομένα για εξαγωγή καλύτερων αποτελεσμάτων. Στιγμιότυπα από την ώρα δημιουργίας όσο και των έργων των μαθητών/μαθητριών, μπορείτε να δείτε στις παρακάτω εικόνες.