Τα Χελιδονίσματα είναι ένα έθιμο που χάνεται στα βάθη των αιώνων για τον εορτασμό της άνοιξης. Σε πολλές περιοχές της χώρας μας, την πρώτη Μαρτίου ή 21η Μαρτίου, ημέρα της εαρινής ισημερίας, τα παιδιά ξεχύνονταν στους δρόμους για να καλωσορίσουν τα χελιδόνια, τους αγγελιοφόρους της Άνοιξης και μαζί μ’ αυτά την άνοιξη η οποία θα βλαστήσει τη γη τραγουδώντας τα «Χελιδονίσματα», τα κάλαντα της Άνοιξης όπως λένε, που από τόπο σε τόπο ποικίλουν. Κρατούσαν στα χέρια τους ένα ξύλινο χελιδόνι το οποίο στόλιζαν με φύλλα κισσού που είναι χαρακτηριστικό της αειθαλούς βλάστησης, με ζουμπούλια ή άλλα ανοιξιάτικα λουλούδια και του κρεμούσαν στο λαιμό κουδουνάκια. Πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν τα “χελιδονίσματα”, ένα είδος καλάντων, ενώ τα κουδουνάκια συνόδευαν το τραγούδι τους. Οι νοικοκυρές έδιναν στα παιδιά λάδι, κρασί, αλεύρι, σιτάρι, αυγά και σε λίγες περιπτώσεις χρήματα. Τα λεφτά καθώς και ότι προϊόντα μάζευαν τα παιδιά τα αφιέρωναν στην εκκλησία. Τα χελιδονίσματα είναι ένα πανάρχαιο έθιμο καλωσορίσματος της άνοιξης. Τα παιδιά στην αρχαία Ελλάδα έψαλλαν:
«Ήλθε ήλθε χελιδών, καλάς ώρας άγουσα,
καλούς ενιαυτούς, επί γαστέρι λευκά κηπί, νώτα μέλαινα…»
Οι μαθητές της Β΄ τάξης και του Α2 θέλησαν να αναβιώσουν το έθιμο της χελιδόνας για να καλωσορίσουν την άνοιξη και τα χελιδόνια. Έφτιαξαν τις δικές τους χελιδόνες και έμαθαν τα «Χελιδονίσματα» που τραγουδούσαν τα παιδιά στη Ρόδο και τη Θράκη με την καθοδήγηση της κα Νίκης Γκαρίπη, εκπ/κό Μουσικής και τα τραγούδησαν την 21η Μαρτίου ξεκινώντας από το σχολείο και στη συνέχεια στις γειτονιές του Αλίμου. Κατάφεραν με τον ενθουσιασμό και τη χαρά τους να μεταφέρουν το ελπιδοφόρο μήνυμα του ερχομού της Άνοιξης σε όλους. Ευτυχώς ο καιρός ήταν σύμμαχός μας! Οι δράσεις αυτές σκοπό έχουν να ευαισθητοποιήσουν τους μαθητες/τριες σχετικά με τη σημασία της φύσης και να ενισχύσουν τη σύνδεση τους με την τοπική πολιτιστική κληρονομιά, προσφέροντας παράλληλα μία δυναμική ευκαιρία για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και συνεργασίας μέσω της ομαδικής εργασίας και της δημιουργικής έκφρασης.
«Χελιδονίσματα» Ρόδου
Χελιδόνι πέταξε, ήβρε πύργο κι έκατσε
και χαμοκελάδησε Μάρτη, Μάρτη μου καλέ
Μάρτη, Μάρτη μου καλέ και Απρίλη θαυμαστέ
Όσοι ’μεις οι μαθηταί μαθημένοι είμαστε
ν’ αγοράζωμεν εφτά, να πωλούμε δεκαεφτά
το κρασί μες το ποτήρι και τα σύκα στο μαντήλι
και τα σύκα στο μαντήλι και τα αυγά μες το καλάθι.
Δώστε μας την όρνιθα σας μη μας δείρει ο δάσκαλος μας
κι έχετε το κρίμα σας και την αμαρτία μας.
Που πάνω απ’ το κατώφλι σας έχει μία περιστέρα
ανοίξετε την πόρτα σας να πούμε καλησπέρα.
«Χελιδονίσματα» Θράκης
Ήρθε, ήρθε χελιδόνα
ήρθε κι άλλη μεληδόνα,
κάθισε και λάλησε,
και γλυκά κελάδησε:
Μάρτη, Μάρτη μου καλέ,
και Φλεβάρη φοβερέ,
κι αν φλεβίσεις κι αν τσικνίσεις,
καλοκαίρι θα μυρίσεις.
Κι αν χιονίσεις κι αν κακίσεις,
πάλιν άνοιξη θ’ ανθίσεις.
Εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν: Βιολέτα Παραμπάτη (δασκάλα Α2), Ευαγγελία Κονδύλη (δασκάλα Β1), Μαρία Δοκιμάκη (δασκάλα Β2), Νίκη Γκαρίπη (εκπαιδευτικός Μουσικής), Ευαγγελία Μπάκα (Παράλληλη Στήριξη), Παρασκευή Κοτζακεχαγιά (Παράλληλη Στήριξη), Χρυσαυγή Κομνηνού (Παράλληλη Στήριξη)
